مقدمه
بازار
پلاتین در سالهای اخیر تحت تأثیر نوسانات شدید قیمتی، تحولات ژئوپلیتیکی و
تغییرات ساختاری در سمت عرضه و تقاضا قرار داشته است. گزارش شورای جهانی سرمایهگذاری
پلاتین (WPIC)
تصویری پیچیده از این بازار ارائه میدهد؛ تصویری که در آن یک مازاد
کوتاهمدت به علت تاثیر جنگ بر بازار پلاتین در دل یک روند بلندمدت کسری معنا پیدا میکند.
وضعیت
قیمت و بازار در ۲۰۲۶
پس
از رشد چشمگیر ۱۲۷ درصدی در سال ۲۰۲۵، پلاتین در ژانویه ۲۰۲۶ به بالاترین قیمت
تاریخی خود یعنی ۲,۹۱۹ دلار در هر اونس تروی رسید. با این حال، این رکورد دوام
نیاورد؛ قیمت به حدود ۲,۰۰۰ دلار تنزل یافت. دو عامل اصلی در این افت نقش داشتند:
از یکسو، پلاتین نتوانست از موج صعودی طلا پیروی کند و از رهبری قیمتی عقب ماند.
از سوی دیگر، تشدید درگیری در خاورمیانه در اواخر فوریه سرمایهگذاران را وادار
کرد تا برای تأمین مارجینکال، داراییهای فلزات گرانبها از جمله پلاتین را نقد
کنند.
بر
اساس اعلام WPIC که از دادههای شرکت مشاوره Metals
Focus بهره میگیرد، تأثیر جنگ ایران بر بازار به
حدی بود که برای اولین بار در شش فصل متوالی، این بازار در سهماهه ژانویه تا مارس
با مازاد روبهرو شد.
تحلیل
عرضه و تقاضا
تقاضا
در این دوره با افت ۳۱ درصدی نسبت به سال گذشته به ۱.۵ میلیون اونس رسید. این کاهش
ناشی از ترکیبی از عوامل بود: خروج خالص ۲۲۵,۰۰۰ اونس از سرمایهگذاری، ضعف مصرف
در بخش خودرو، و رکود تقاضای جواهرات. قیمتهای بالای انرژی که موجب تورم و افزایش
نرخ بهره شده بودند، فشار مضاعفی بر تقاضا وارد کردند.
عرضه
در همین دوره ۱۸ درصد رشد کرد و به ۱.۷ میلیون اونس رسید. این افزایش تا حدی
بازتاب اثر پایه است؛ چرا که سیلهای آفریقای جنوبی در سال ۲۰۲۵ عرضه معدنی را
محدود کرده بود. در سهماهه اول ۲۰۲۶، تولید معدنی ۲۲ درصد و بازیافت — متأثر از
قیمتهای بالا — ۷ درصد رشد نشان داد.
حاصل
این برهمکنش، مازاد ۲۶۸,۰۰۰ اونسی بود که در مقایسه با کسری ۶۵۸,۰۰۰ اونسی همین
دوره در سال ۲۰۲۵، تفاوتی قابل توجه به شمار میرود.
چشمانداز
کل سال ۲۰۲۶
با
وجود این مازاد موقت، WPIC پیشبینی میکند که بازار پلاتین در مسیر
چهارمین سال متوالی کسری قرار دارد و برآورد کسری کل سال را از ۲۴۰,۰۰۰ اونس به
۲۹۷,۰۰۰ اونس افزایش داده است.
برای
کل سال، عرضه با رشد ۲ درصدی به ۷.۴ میلیون اونس خواهد رسید؛ تولید معدنی تقریباً
ثابت میماند و بازیافت ۹ درصد رشد میکند. در مقابل، تقاضا ۹ درصد کاهش یافته و
به ۷.۷ میلیون اونس میرسد. کاهشهای اصلی در بخش جواهرات (۱۲ درصد) و سرمایهگذاری
(۵۴ درصد) متمرکز است، در حالی که تقاضای خودرو افت ملایمتر ۲ درصدی را تجربه
خواهد کرد.
برای
جبران این کسری، از ذخایر — که موجودی آزاد برای تعادل بازار است — به میزان ۱۵
درصد برداشت شد و این ذخایر به ۱.۷ میلیون اونس، معادل کمتر از سه ماه تقاضای
جهانی، کاهش مییابند.
جمعبندی
مازاد ابتدای سال ۲۰۲۶ نباید به عنوان نشانهای از تغییر ساختاری در بازار پلاتین تعبیر شود. این مازاد بیشتر محصول یک همگرایی موقتِ شرایط استثنایی است: افزایش عرضه ناشی از برطرف شدن اختلالات سال ۲۰۲۵، و افت تقاضا در پی تنشهای ژئوپلیتیکی و فشارهای اقتصاد کلان علی الخصوص تاثیر جنگ بر بازار پلاتین روند بلندمدت همچنان به سمت کسری متمایل است و کاهش ذخایر فوقزمینی به سطوح بحرانی، ریسکهای قابل توجهی را برای سالهای آتی نشان میدهد. در این میان، نوسانات شدید قیمتی و حساسیت بازار به رویدادهای جهانی بر اهمیت رصد دقیق این بازار تأکید دوباره میکنند.
دوست داریم دیدگاه شما را بدانیم!
هنوز دیدگاهی تایید نشده است.